لا كانَتْ قَرْيَةٌ [ آمَنَتْ ] فَنَفَعَها إِيمانُها إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ ( الآيه ) چون اين خبر بيونس رسيد غمگين شد ابليس او را وسوسه كرد كه تو اكنون دروغ زن شدى پيش قوم ، و سوگند خورد كه نيز پيش ايشان نروم ، در كشتى نشست با قومى كه به جائى [ 1 ] رود ، خداى تعالى اين كار از وى نپسنديد ، و آن ماهى كه شكم وى زندان يونس بود كشتى بازداشت تا از [ ؟ ] قرعه‌زدن يونس خود را بدر [ يا ] افكند و ماهى او را فرو برد و يونس در نماز ايستاد بفرمان خداى تعالى ، آن ماهى چهل روز از خوردن باز استاد تا يونس را آسيبى نرسد ، و خداى تعالى گفت اگر نه از مسبحان بودى تا قيامت در شكم ماهى بماندى قوله تعالى : فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِهِ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ، پس يونس حق را به سه تاريكى بخواند : تاريكى شب ( 146 - آ ) و تاريكى دريا و تاريكى شكم ماهى ، و خداى تعالى او را برهانيد ، ماهى بكنار دريا آمد و يونس را از شكم برافكند قوله تعالى : فَنادى فِي الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ . پس خداى تعالى يونس را بقوم باز فرستاد ، بعد از آن [ كه ] قوّت بازگرفت و درختى آورد تا از آن شير همى بكند [ 2 ] كه خيالى گشته بود ، و ابن عباس گويد كه : شجرة من يقطين ، درخت كدو بود ، و شبانى را سوى قوم فرستاد گفت چون باز گردى اين بز ترا راه نمايد و سگ تو گواهى دهد پيش قوم ، شبان برفت و خبر يونس بگفت ، و مردمان بر وى جمع آمدند ، و سگ گواهى بداد ، و پيش يونس آمدند برهنمونى بز و اين آيات بود ، و تا وقت مرگ با ايشان بماند ، چنانك حق تعالى گفت : وَ أَرْسَلْناهُ إِلى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ ، و بكوفه از دنيا برفت ، شمسون العابد پيغامبر نبود اما عابدى بود و مؤمن و خداى تعالى او را قوّتى عظيم داده بود . به زير زمين بودى [ 3 ] و بيرون شهر خانه داشت ، و هميشه مردم را بخداى خواندى

--> [ ( 1 ) ] اصل : بجاء [ ( 2 ) ] كذا . ظ : شير همي بمكد ؟ . . . و او را سايه همى بكند ؟ . . . : [ ( 3 ) ] كذا ؟ . . . فى الطبرى : و كان من اهل قريه من قرى الروم . . . و كان منزله منها على اميال غير كثيره . . . ظ : به زمين روم بودى .